Ενέσιμη αγωγή κατά της παχυσαρκίας: λύση ή προσωρινό αποτέλεσμα;
Τα τελευταία χρόνια τα φάρμακα για την απώλεια βάρους έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του επιστημονικού και δημόσιου ενδιαφέροντος, προκαλώντας έντονη συζήτηση για την αποτελεσματικότητά τους. Οι θεραπείες αυτές χρησιμοποιούνται πάντα σε συνδυασμό με αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η διατροφή και η άσκηση.
Ποια είναι αυτά τα φάρμακα και πως λειτουργούν;
Τα πιο σύγχρονα φάρμακα για την παχυσαρκία είναι κυρίως τα:
Wegovy (semaglutide)
Ozempic (semaglutide)
Mounjaro / Zepbound (tirzepatide)
Saxenda (liraglutide)
Τα φάρμακα αυτά ανήκουν κυρίως στην κατηγορία των GLP-1 αγωνιστών και δρουν μιμούμενα ορμόνες του οργανισμού που σχετίζονται με την πείνα και τον κορεσμό. Προς το παρόν αποτελούν ενέσιμη αγωγή.
Συμβάλλουν:
στη μείωση της όρεξης,
στην αύξηση του αισθήματος πληρότητας,
στην καθυστέρηση της γαστρικής κένωσης,
στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου στο αίμα.
Έτσι, ο βασικός μηχανισμός με τον οποίο λειτουργούν είναι η ταχύτερη αίσθηση της πληρότητας και του κορεσμού και άρα η κατανάλωση μικρότερης ποσότητας φαγητού.
Ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει τα φάρμακα για να αδυνατίσει;
Τα φάρμακα απώλειας βάρους χορηγούνται αποκλειστικά κατόπιν ιατρικής συνταγής σε ενήλικες με Δείκτη Μάζας Σώματος BMI >30 (παχυσαρκία) ή BMI >27 (υπέρβαροι) που πάσχουν από τουλάχιστον ένα συνοδό νόσημα, όπως
υπέρταση, διαβήτη τύπου 2, ή άπνοια ύπνου.
Χρειάζεται αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες;
Παρότι τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας αποτελούν ένα σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο για τη μείωση του σωματικού βάρους, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την ανάγκη για υγιεινή διατροφή και ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο ζωής. Διατροφικά, θα πρέπει να δίνεται έμφαση στην επαρκή πρόσληψη πρωτεϊνης ώστε να αποφευχθεί πιθανή μείωση της μυϊκής μάζας, ιδανικά υπό την επίβλεψη διαιτολόγου. Η μακροχρόνια επιτυχία της θεραπείας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διατήρηση ισορροπημένων διατροφικών συνηθειών και τακτικής σωματικής δραστηριότητας, ιδιαίτερα μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής, όταν ο κίνδυνος επαναπρόσληψης βάρους είναι ιδιαίτερα αυξημένος.
Η απώλεια βάρους με την χρήση αυτών των φαρμάκων είναι αποδεδειγμένη όμως ένα βασικό
ερώτημα παραμένει: τι συμβαίνει όταν σταματήσει η θεραπεία;
Μια πρόσφατη μεγάλη επιστημονική ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The BMJ, εξέτασε αυτό ακριβώς το ζήτημα. Οι ερευνητές συγκέντρωσαν δεδομένα από 37 διαφορετικές μελέτες και περισσότερους από 9.000 ανθρώπους που είχαν χρησιμοποιήσει φάρμακα για απώλεια βάρους, όπως νεότερες θεραπείες τύπου GLP-1. Αν και η χρήση φαρμάκων για την παχυσαρκία φαίνεται να οδηγεί σε μεγαλύτερη βραχυπρόθεσμη απώλεια βάρους σε σχέση με τις παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής από μόνες τους, η μελέτη έδειξε κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Όταν η φαρμακευτική
αγωγή συνδυάζεται με συμπεριφορική και διατροφική υποστήριξη, τα αποτελέσματα βελτιώνονται ακόμη περισσότερο:
Οι συμμετέχοντες έχασαν κατά μέσο όρο περίπου 5 κιλά επιπλέον σε σύγκριση με όσους βασίστηκαν αποκλειστικά στη φαρμακευτική αγωγή. Με άλλα λόγια, ακόμη και όταν επιλέγεται η χρήση φαρμάκων, οι αλλαγές στον
τρόπο ζωής παραμένουν καθοριστικές για την επίτευξη του μέγιστου δυνατού οφέλους. Όσον αφορά την διακοπή της αγωγής, το βασικό συμπέρασμα της μελέτης ήταν αρκετά σαφές: Όταν οι άνθρωποι σταματούσαν τα φάρμακα, τα κιλά που είχαν χάσει άρχιζαν σταδιακά να επιστρέφουν.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα:
η επαναπρόσληψη βάρους ξεκινούσε σχετικά σύντομα μετά τη διακοπή,
κατά μέσο όρο έφτανε περίπου τα 0,4 κιλά τον μήνα,
και σε αρκετές περιπτώσεις το βάρος επέστρεφε κοντά στα αρχικά επίπεδα μέσα σε 1,7 χρόνια από την διακοπή λήψης των φαρμάκων.
Επίσης φάνηκε ότι η επαναπρόσληψη βάρους ήταν τέσσερις φορές ταχύτερη σε όσους σταμάτησαν τα φάρμακα, σε σύγκριση με όσους είχαν ακολουθήσει δομημένα προγράμματα διατροφικής και συμπεριφορικής υποστήριξης – ανεξάρτητα από το πόσα κιλά είχαν χάσει.
Συμπερασματικά, η παχυσαρκία αποτελεί μια σύνθετη κατάσταση που επηρεάζει σημαντικά τη δημόσια υγεία και απαιτεί κατάλληλη και εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Η υιοθέτηση πιο υγιεινών διατροφικών συνηθειών και αλλαγών στον
τρόπο ζωής παραμένει βασικός πυλώνας της θεραπείας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο, πάντα με ιατρική καθοδήγηση και παρακολούθηση.
Βιβλιογραφία:
https://www.yalemedicine.org/news/glp-1-weight-loss-pills-what-you-need-
to-know
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12776922/
